Poliçe özel şartındaki plazma TV rücu yasağının ekran hasarına uygulanması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi 2023/1221 E. 2026/118 K. · 26.01.2026 · istinaf başvurusunun esastan reddi · kesin
Kural
Sigortacının halefiyete dayalı rücu davasında, poliçe özel şartında belirli mal türlerinin (plazma TV, TFT TV) taşınmasında ödenen hasarların rücu edilemeyeceği kararlaştırılmışsa bu istisna sigortalıyı ve halef sigortacıyı bağlar; istisnanın kapsamı belirlenirken mamul ürün ile onun işlevselliğini belirleyen en hassas parçası (ekran/panel) arasında rücu yasağı bakımından ayrım yapılmaz, parça da ürün statüsünde sayılır. Ayrıca uluslararası hava taşımasında Montreal Sözleşmesi md. 31/4'teki hasarın taşıyıcıya bildirilmesi şartı, taşıyıcının bizzat düzenlediği hasar tespit tutanağıyla yerine getirilmiş sayılır.
Ele alınan meseleler
Montreal Sözleşmesi md. 31/4 uyarınca hasarın taşıyıcıya bildirilmesi şartı
Davalı taşıyıcının bizzat düzenlediği hasar tespit tutanağında (01.12.2020 tarihli) dış ambalaj hasarı kayıt altına alınmış olduğundan, Montreal Konvansiyonu md. 31/4'te öngörülen hasarın taşıyıcıya bildirilmesi şartı yerine getirilmiş sayılır; taşıyıcının kendisinin tuttuğu hasar tutanağı bu bildirim şartını karşılar.
Sonuç: ret
Poliçe özel şartındaki rücu yasağının plazma TV ekranı emtiasına uygulanıp uygulanmayacağı
Poliçe özel şartının 5. maddesindeki "Plazma TV ve TFT TV taşımalarında ödenen hasarlar ... ne rücu edilmeyecektir" koşulu davacıyı bağlar. Bilirkişi kök ve ek raporunda hasarın plazma TV'lerde kullanılan, görüntü verme işlevli ekran (elektronik TV modülü içeren) niteliğinde olduğu belirlenmiştir. Sigortalının TV üreticisi olması ve TV'nin en önemli ve hassas parçasının ekranı olması karşısında, rücu yasağı bakımından ekran ile mamul TV arasında fark bulunmaz; taşınan mal TV statüsündedir. Bu nedenle plazma TV ekranında meydana gelen hasarlar poliçedeki rücu yasağı kapsamına girer ve davacının plazma TV ekranının plazma TV olmadığı yönündeki istinaf sebebi yerinde değildir.
Sonuç: ret
Kavramlar: rücuen tazminat, halefiyet, sigorta poliçesi özel şartı, rücu yasağı, uluslararası hava taşıması, Montreal Sözleşmesi md. 31/4, hasarın taşıyıcıya bildirilmesi, bilirkişi raporu
Emsal değeri: Poliçe özel şartındaki plazma/TFT TV rücu yasağının, mamul ürünle onun en hassas parçası (plazma TV ekranı) arasında ayrım yapılmaksızın parçayı da kapsayacağı ve taşıyıcının bizzat düzenlediği hasar tutanağının Montreal md. 31/4 bildirim şartını karşıladığı yönünden emsal değer taşır; BAM kararı olarak bölgesel ve ikna edici niteliktedir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO 2023/1221
KARAR NO 2026/118 TÜRKMİLLETİADINAKARAR
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/01/2023
NUMARASI 2021/971 Esas - 2023/60 Karar
DAVA
Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/01/2026
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili; Müvekkili şirket tarafından ...numaralı ... Abonman Sözleşmesi ile sigortalanan .....AŞ.’ye ait emtiaların, Çin'den Türkiye’ye nakliyesi işinin davalı tarafından üstlenildiğini,emtiaların, davalı tarafından, ... nolu konşimento tahtında Çin'den İstanbul’a taşındığı sefer esnasında hasara uğradığını,hasarın yine davalı tarafından tutanak altına alındığını,Uluslararası Havayolu ile yük taşınmasına ilişkin Varşova ve 1999 tarihli Montreal Konvansiyonları’nın ilgili hükümleri gereğince, yükün kaybı ve zarara uğraması halinde zarara sebebiyet veren olay, hava yolu ile taşıma sırasında meydana gelmiş ise zarardan taşıyıcının sorumlu olduğunu, fatura ve yapılan tespitler gereğince 18.434,15 TL sigortalı zararı, müvekkili şirket tarafından tazmin edildiğini,sigortalının haklarını devralan müvekkilinin davalıya rücu hakkı doğduğunu, 18.434,15 TL rücuen tazminat alacağının,ödeme yapılan 17.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili;
ihtilafa konu taşımanın uluslararası bir taşıma olduğunu, bu nedenle dava konusu olaya 26.03.2011 tarihi itibariyle kanunlaşan Montreal Sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, hasarlı teslim edildiği iddia edilen kargoyla ilgili olarak davacı tarafından müvekkili ortaklığa 14 günlük hak düşürücü süre içinde yazılı olarak bir ihbar yapılmadığını,ilgili tazminat talebinin 06.09.2021 tarihinde iletildiğini, Montreal Sözleşmesi’nin 31.madde 4.fıkrasına göre, “Eğer yukarıda bahsedilen süreler içerisinde bir şikayette bulunulmazsa, taşıyıcının kötü niyeti olması dışında, taşıyıcı aleyhinde bir dava olamaz.” hükmü gereğince davacının süresi içerisinde yazılı bir ihbarda bulunmadığı göz önüne alınarak davanın reddi gerektiğini, kabul anlamına gelememekle birlikte, müvekkili ortaklığın sorumluluğunun sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece;
alınan 09/08/2022 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda; ''..Manisa ilinde bulunan sigortalıya sevkin tamamlandığı, konu emtianın 02.12.2020 tarihinde tahliye sırasında yapılan kontrollerde emtianın kısmen hasarlandığı tespitinin yapıldığı ve Davacı nezdinde hasar dosyası açılarak yapılan ekspertiz ile Davacı tarafından sigortalıya 2.330,90 USD karşılığı 18.434,15- TL tazminat ödendiği, Ekspertiz Raporunda, hasar nedeninin “yükleme, istifleme hatası ve/veya kötü elleçlemeler olduğu belirtildiği, 1 adet tray içerisinde 13 adet 55” .... cinsi... kırık tespit edildiği, kırıkların genel olarak panellerin orta ve köşe bölgelerinde yer aldığı, kırıklar nedeniyle parça bütünlüğünün bozulduğu ve işlevselliğini yitirdiğinin tespit edildiği, Poliçede sigortalının kara, deniz ve havayolu ile tüm dünya ülkelerinden Türkiye' ye ithal edeceği yıllık tahmini 300.000.000 USD karşılığı 2.106.000.000 TL değerindeki beyaz eşya, elektronik cihaz, aksam ve teçhizat malzemeleri, hammadde, yarı mamul, mamul ve elektronik cihaz ve teçhizat, tesis, modernizasyon, yatırım malzemeleri vb her türlü emteanın sigortalandığı,...(...) Klozu taşıma yapılan ve poliçede kayıtlı olan nakil vasıtasına uygulanabilen hükümler itibarıyla geçerli olduğu, özel şart olarak belirtilen “Yükleme, boşaltma, elleçleme ve aktarma risklerinin teminata dahil edildiği, Plazma TV ve TFT TV taşımalarında ödenen hasarlar ...” na rücu edilmeyeceği yazılı olduğu,poliçedeki özel şart gereği ...” ne rücu edilmeyeceğinden davanın reddine karar verilmiştir.Davacı vekili;
dosyada mübrez ekspertiz raporunu düzenlemiş olan eksperin gerekse müvekkil şirket bünyesinde görev yapan hasar uzmanlarının ortak görüşü; davaya konu hadisede taşınan emtiaların Plazma TV veya TFT TV olmadığı yönünde olduğunu, bilirkişi görüşünün çelişki yarattığı açık olup söz konusu çelişkinin giderilmesi gerektiğini, dava konusu emtiaya ilişkin uzmanlığı bulunan farklı bir bilirkişiden tekrar rapor alınmasını talep etmelerine rağmen Mahkeme tarafından dikkate alınmayarak söz konusu bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle hüküm verilmesinin hukuka aykırı olduğundan kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı sigorta şirketinin uluslararası hava yolu ile davalı ile taşınan emtialara verdiği sigorta teminatı kapsamında sigortalısının zararını tazmin ettiği ve ödediği tazminat miktarını davalı hava yolu taşıyıcısından rücuen istediği anlaşılmaktadır.Davalı tarafından tanzim edilen 01.Dec 2020 tarihli hasar tespit (...
report) da ... nolu 15 adet dış ambalaj hasarı tutanağa bağlandığından Konvansiyonun 31.madde 4. fıkrasında yer alan hasarın taşıyıcıya bildirilmesi şartının yerine getirildiği belirlenmektedir.Davacı sigorta şirketi ile sigortalısı arasında akdedilen sigorta sözleşmesinde poliçe özel şartlarının 5.maddesinde "Plazma TV ve TFT TV taşımalarında ödenen hasarlar ... ne rücu edilmeyecektir" koşulu bulunmaktadır. Bu özel şart davacıyı bağlamaktadır. Bilirkişi Kurulundan alınan kök ve ek raporda hasarın ... TV lerde kullanılan ..., cihazlar ekran olarak tabir edildikleri, görüntü verme işlevli olduğu, ... tabiri içinde elektronik TV modülü bulunan TV yi ifade ettiği, taşınan mal ... TV statüsünde olduğu yönünde rapor sundukları, davacı vekilinin plazma TV statüsünde olmadığı, mamul mal ile parçanın aynı statüde olmadığı ileri sürülmekte ise de sigortalının TV üreticisi olduğu;
TV nin en önemli ve hassas parçasının ekranı olduğu,ekran ile mamul TV arasında rücu etme yasağı bakımından bir fark olmayacağı gözetilerek davacı vekilinin plazma TV ekranının ,plazma TV olmadığı yönündeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Taşınan emtianın plazma TV nin Ekran olarak bilinen en hassas parçası olduğu anlaşılmakla,plazma TV ekranı emtiasında meydana gelen hasarları rücu edilebileceğine ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiş,davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 552,10-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.26/01/2026
İlişkili maddeler
Doğrulanmış madde ilişkisi yok.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/istanbul-bam-12-hukuk-dairesi-2023-1221-2026-118 — erişim: 20.07.2026