6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İstinaf aşamasında davacının ölümü ve taraf ehliyetinin yitirilmesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi 2022/1716 E. 2026/79 K. · 19.01.2026 · kaldırıp gönderme (HMK 353/1-a) · kesin

Kural

Taraf ehliyeti HMK 114 uyarınca dava şartı olup yargılamanın her aşamasında resen gözetilir; davacı istinaf aşamasında ölür, mirasçıları mirası reddeder ve tereke iflas hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulursa, taraf ehliyeti sona erdiğinden tereke tasfiye memurunun davaya katılımı sağlanmadan yargılamaya devam edilemez. Bu eksikliğin giderilmesi için, esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin ilk derece kararı kaldırılır ve dosya kararı veren mahkemeye gönderilir.

Ele alınan meseleler

İstinaf aşamasında davacının ölümü ile taraf ehliyetinin sona ermesi ve yargılamaya devam koşulu

Taraf ve dava ehliyeti HMK'nın 114. maddesi uyarınca dava şartı niteliğinde olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilir. Davacı istinaf aşamasında vefat etmiş; en yakın yasal mirasçıları mirası reddetmiş, bunun tespitine karar verilerek karar kesinleşmiş; TMK'nın 612. maddesi gereği terekenin iflas hükümlerine göre tasfiyesine ve tasfiye memuru atanmasına, tasfiyenin İİK'nın 208-256. maddelerine göre yürütülmesine karar verilmiştir. Davacının ölümüyle taraf ehliyeti sona erdiğinden, tereke tasfiye memurunun davaya katılımı sağlanarak yargılamaya devam edilmesi gerekir. Bu nedenle esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin, ilk derece kararının kaldırılarak dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesi gerekmiştir.

Sonuç: kabul

Kavramlar: taraf ehliyeti, dava şartı, resen gözetme, davacının ölümü, mirasın reddi, terekenin iflas hükümlerine göre tasfiyesi, tasfiye memuru, kaldırıp gönderme

Emsal değeri: İstinaf aşamasında davacının ölümü halinde taraf ehliyetinin dava şartı olarak resen gözetileceği ve mirasın reddi ile terekenin iflas usulüyle tasfiyesi durumunda tasfiye memurunun davaya katılımı sağlanmadan yargılamaya devam edilemeyeceği yönünden bölgesel/ikna edici emsal değeri taşır.

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1716

KARAR NO 2026/79 TÜRK MİLLETİ ADINA — İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/06/2022

NUMARASI 2017/6 Esas - 2022/539 Karar

DAVA

İşletme Devrinin İptali veya Alacak

DAVA TARİHİ 03/01/2017

İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/01/2026

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı ...'in 06/06/2008 tarihinde .... ... Ltd. Şti.'yi iki ortaklı olarak kurduklarını,10/06/2008 tarihinde davalı ...'in şirket müdürü olarak atandığını, şirketin ... ... Eğitim ve ... Merkezi'ni ...Mh. ... Sk. No:... Ataşehir adresindeki 3 katlı binada çalışma izni ve ruhsatı alarak Ağustos 2008 tarihinde faaliyete geçirdiğini, yaklaşık 450.000-TL masraf yaptıklarını, ayda ortalama 220-250 engelli bireye hizmet verebilecek ve ilgili idareden aylık 120.000-TL-150.000-TL ödenek alır hale geldiğini, davalının, müvekkilini şirket işlerinden uzak tuttuğunu, hesap vermediğini, şirketin sürekli zarar ettiğini, davalıya gönderilen 20/10/2016 tarihli ihtarnameyle şirket hakkında bilgi istenildiğini;

davalının şirkete ait Merkezi diğer davalı ...'ın kurduğu yine diğer davalı ... ... ... Ltd. Şti.'ye satarak devrettiğini,bu hususta ortaklar kurulu kararı alınmadığını, gerçek bedeli davalı ...'in diğer davalılardan aldığını, sonrasında şirket merkezini başka yere naklettiğini, davalının bu devirle eş zamanlı olarak ... ... Şubesini kurduğunu,satışın piyasa rayiç değerlerine göre 1.500.000-TL civarında olduğunu; TTKnın 553'maddesine göre davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek,muvazaalı devir işleminin iptaline,aksi halde ortaklık hissesine karşılık satış bedeli olarak şimdilik 10.000-TL davalılardan müteselsilen faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar ... ve ... ... Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin dava dışı şirketten söz konusu Merkezi 05/05/2016 tarihinde devraldığını, bu işlemin şirkette oybirliğiyle alınmış diğer davalı ...'in kurumu devretme yetkisi olduğunu gösteren karara göre satın aldığını, muvazaa bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı ... vekili, müvekkilinin davaya konu kurumu 05/05/2016 tarihinde ...'a devrettiğini, bu işlemin 04/07/2008 tarihli ortakların kararına göre yapıldığını, o kararda müvekkiline oybirliğiyle kurumu devretme yetkisinin verildiğini; muvazaa bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davalı ...'in devir işlemini 04/07/2008 tarihli karara göre yaptığını,devir bedelinin 5.000-TL olarak gösterildiği,yapılan keşif ve incelemede, Merkezin devir tarihindeki değerinin 143.049,43-TL olduğu, aradaki farkın davalı ...'in sorumluluğunda olduğu, fakat TTKnın 555 maddesi kapsamında şirketin zararının davacı ortak bakımından dolaylı zarar niteliğinde olduğu, tazminatın ancak dava dışı şirkete ödenmesinin istenebileceği, talebin sadece şirket müdürü davalı ...'e yöneltebileceği gerekçesiyle, devir işleminin muvazaa nedeniyle iptaline ilişkin davanın reddine, davalı ... aleyhine açılan sorumluluk davasının koşulları oluşmadığından reddine ve davacının davalı ... ve ... ... Ltd.

Şti. aleyhine açılan sorumluluk davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, işletmenin satış işleminin muvazaalı olduğunu; davalılar ... ve diğer davalıların sorumluluklarının bulunduğunu; mahkemenin değerlendirmelerinin hatalı olduğunu; bilirkişi incelemesinin eksik yapıldığını ve itirazların karşılanmadığını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı ile davalı ... ortak olduğu dava dışı şirketin işletmesinin davalı şirkete yapılmış devir işleminin iptali,aksi halde devir bedelinden davacının hissesine düşen miktarın tahsili istemine ilişkindir. Davanın reddine ilişkin karar istinaf aşamasındayken davacı ...'ın 29/04/2024 tarihinde vefat ettiği, mirasçıların başvurusu üzerine İstanbul Anadolu 1. SHM'nin 2024/1251 esas ve 2024/1305 karar sayılı dosyasındaki 05/09/2025 tarihli kararla, davacının en yakın yasal mirasçıları tarafından mirasın reddedildiğinin tespitine karar verildiği; kararın 212/08/2024 tarihinde kesinleştiği; TMK'nın 612. maddesine göre terekenin iflas hükümlerine göre tasfiyesi için aynı mahkemeye ihbarda bulunulduğu;

aynı mahkemenin 2025/... Tereke sayılı dosyasındaki 12/09/2025 tarihli tensip zaptında murisin terekesinin miras hükümlerine tasfiyesine, tasfiye memuru atanmasına,tasfiye işlemlerinin İİK'nın 208-256. maddelerine göre yapılmasına karar verilmiştir. HMK'nın 114. maddesi gereğince taraf ve dava ehliyeti dava şartı niteliğinde olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmek zorundadır. Davacının ölüm nedeniyle taraf ehliyeti sona erdiğinden, tereke tasfiye memuru davaya katılımı sağlanarak yargılamaya devam edilmesi davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin kararın kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/6 Esas 2022/539 Karar sayılı 08/06/2022 tarihli kararının, HMK'nın 353(1)a-4 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde terekeye iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/01/2026

İlişkili maddeler

Doğrulanmış madde ilişkisi yok.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/istanbul-bam-12-hukuk-dairesi-2022-1716-2026-79 — erişim: 20.07.2026

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.